Từ ngày 01/01/2026, thị trường xuất khẩu lao động (XKLĐ) Nhật Bản sẽ bước vào một giai đoạn chuẩn hóa mới với những yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng dịch vụ và đào tạo. Những thay đổi này được quy định cụ thể tại Nghị định 372/2025/NĐ-CP, buộc các doanh nghiệp phái cử phải nâng cao năng lực thực tế để bảo vệ tốt hơn cho người lao động.

Vậy cụ thể điều kiện đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản từ 01/01/2026 là gì? Hãy cùng phân tích chi tiết dưới đây.

1. Siết chặt điều kiện hoạt động của doanh nghiệp phái cử từ 2026

Căn cứ theo Điều 15 Nghị định 112/2021/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 9 Điều 1 Nghị định 372/2025/NĐ-CP quy định điều kiện hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản từ 01/01/2026 như sau:

Về pháp lý: Doanh nghiệp được cấp Giấy phép và đã thông báo đáp ứng điều kiện thị trường, ngành, nghề theo quy định tại Điều 15a Nghị định 112/2021/NĐ-CP.

Về nhân sự chuyên trách: Doanh nghiệp có nhân viên nghiệp vụ có năng lực tiếng Nhật trình độ tối thiểu N2 (chuẩn JLPT) hoặc tương đương và có kinh nghiệm trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản.

Đối với lĩnh vực Hộ lý: Đây là ngành nghề yêu cầu cao, do đó doanh nghiệp phải đáp ứng thêm các điều kiện bổ sung tại khoản 1 và khoản 2 Điều 15 Nghị định 112/2021/NĐ-CP:

• Có giáo viên để bồi dưỡng kỹ năng nghề hộ lý cho người lao động theo chương trình của Nhật Bản.

• Có cơ sở đào tạo hoặc cơ sở liên kết đào tạo của doanh nghiệp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp có các trang bị, thiết bị nghe nhìn cơ bản để phục vụ đào tạo tiếng Nhật, có phòng thực hành được trang bị xe lăn, khung hỗ trợ di chuyển, giường y tế, bàn ghế ăn, tay vịn gắn tường, ghế tắm, bồn tắm, bồn cầu tự động và tủ đựng dụng cụ y tế để phục vụ bồi dưỡng kỹ năng nghề hộ lý theo chương trình của Nhật Bản.

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu doanh nghiệp không có sự đầu tư bài bản, họ sẽ không đủ điều kiện pháp lý để tuyển dụng đơn hàng hộ lý.

2. Người lao động được bảo vệ như thế nào khi đi làm việc ở nước ngoài?

Song song với việc siết chặt doanh nghiệp, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020 (khoản 1 Điều 6) cũng trao cho người lao động "tấm khiên" bảo vệ với 9 quyền lợi cốt lõi:

• Quyền tiếp cận thông tin minh bạch: Người lao động có quyền được biết rõ về hệ thống pháp luật của Việt Nam và nước sở tại; hiểu về văn hóa, phong tục nơi mình đến làm việc; cũng như nắm bắt tường tận các quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng.
• Được trợ giúp pháp lý: Có quyền yêu cầu được tư vấn và hỗ trợ để đảm bảo thực hiện đúng các điều khoản, quyền lợi và nghĩa vụ đã ký kết trong hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề.
• Đảm bảo chế độ tài chính và an sinh: Được nhận đủ lương, thưởng, chế độ khám chữa bệnh, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm tai nạn lao động. Đặc biệt, người lao động có quyền chuyển tiền lương và các tài sản hợp pháp khác về nước theo quy định hiện hành.
• Quyền được bảo hộ công dân: Trong suốt quá trình làm việc, người lao động được bảo vệ các quyền lợi chính đáng bởi hệ thống pháp luật của cả Việt Nam, nước sở tại và các thông lệ quốc tế.
• Quyền đơn phương hủy hợp đồng để tự vệ: Được phép chấm dứt hợp đồng ngay lập tức nếu đối mặt với các hành vi ngược đãi, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục hoặc khi môi trường làm việc đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe.
• Thụ hưởng từ Quỹ Hỗ trợ: Được nhận các chế độ hỗ trợ về việc làm và các quyền lợi liên quan từ Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước theo quy định của pháp luật.
• Miễn trừ nghĩa vụ đóng trùng lặp: Không phải đóng thuế thu nhập cá nhân hoặc bảo hiểm xã hội hai lần (ở cả hai nước) nếu giữa Việt Nam và nước tiếp nhận lao động đã có hiệp định tránh đánh thuế trùng hoặc hiệp định về BHXH.
• Quyền khiếu nại và khởi kiện: Có quyền tố cáo, khiếu nại hoặc khởi kiện ra tòa đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật xâm hại đến quyền lợi của mình trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.
• Hỗ trợ tái hòa nhập sau khi về nước: Sau khi hoàn thành hợp đồng về nước, người lao động được tư vấn để tìm kiếm việc làm mới, hỗ trợ khởi nghiệp và tiếp cận các dịch vụ tư vấn tâm lý xã hội tự nguyện.

3. Vai trò quản lý của Nhà nước về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Căn cứ theo Điều 70 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020 quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng như sau:

Chính phủ giữ vai trò thống nhất quản lý nhà nước trên toàn quốc đối với lĩnh vực này.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là đơn vị đầu mối, chịu trách nhiệm trước Chính phủ với các nhiệm vụ trọng tâm:

• Đảm bảo minh bạch hóa thị trường bằng cách công khai thông tin hoạt động trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Xây dựng, vận hành và chia sẻ hệ thống cơ sở dữ liệu số về người lao động làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng.
• Phối hợp cùng Bộ Ngoại giao trong việc cử nhân sự và chỉ đạo nghiệp vụ quản lý lao động cho các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Các Bộ và cơ quan ngang Bộ khác có trách nhiệm phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để thực hiện quản lý trong phạm vi chức năng, quyền hạn của mình trong việc thực hiện quản lý nhà nước về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Cấp quản lý địa phương: Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm thực thi quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài ngay tại địa phương mình quản lý.

4. An tâm vững bước tới Nhật Bản cùng Vietseiko

Trước bối cảnh các quy định về điều kiện đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản từ 01/01/2026 ngày càng yêu cầu cao về năng lực doanh nghiệp, việc lựa chọn một đối tác uy tín là chìa khóa thành công.

Vietseiko tự hào là đơn vị đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe của Nghị định mới:

• Sở hữu đội ngũ chuyên viên thông thạo tiếng Nhật (N2 trở lên), am hiểu văn hóa và luật pháp Nhật Bản.
• Hệ thống phòng thực hành, trang thiết bị đào tạo nghề được đầu tư chuẩn Nhật, giúp thực tập sinh không bỡ ngỡ khi sang nước bạn.
• Mọi quy trình, chi phí đều rõ ràng, đảm bảo tối đa quyền lợi hợp pháp cho người lao động theo đúng Luật định.

Hãy để Vietseiko đồng hành cùng bạn hiện thực hóa giấc mơ Nhật Bản một cách an toàn, đúng luật và hiệu quả nhất.

Nguồn: thuvienphapluat.vn (2026), Điều kiện đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản từ 01/01/2026 là gì?, 08/01/2026, https://thuvienphapluat.vn/hoi-dap-phap-luat/dieu-kien-dua-nguoi-lao-dong-viet-nam-di-lam-viec-tai-nhat-ban-tu-01012026-la-gi-138076692.html